Opis (krótki):
Trasa biegnąca w możliwie najbliższym sąsiedztwie historycznej granicy Warmii, z wieloma miejscami wartymi odwiedzenia o wysokich walorach historycznych.
Trasa łatwa, głównie szutrami dróg polnych i leśnych, z krótkimi odcinkami dojazdowymi po lokalnych asfaltach lub przecinających drogi powiatowe.
Mapa z serwisu GPX.Studio:
Informacje dodatkowe:
Trasa objechana: fragmenty trasy objechane w 2024 r., całość objechana w czerwcu 2025 r. przez: @Beczos z kolegami, ślad trasy poprawiony po uwagach. Zdjęcia poniżej autorstwa @Beczos.
Motocykl: Honda CB500X, Transalpy
Opony: Shinko 804/805 i inne
Legalność: Sprawdzany stan i własność działek na geoportalu (wszystkie w konturze mają kategorię dr).
Link do GPX:
https://forum.rat-adv.org/t/historyczna-granica-warmii-trasa-regionalna-431-km-gpx/6855
Opis (szczegółowy):
Trasa wyznaczona wzdłuż historycznej granicy Warmii, możliwie najbliżej jej przebiegu. Punkty na trasie są ściśle związane z historią regionu i z wpływem chrześcijaństwa na rozwój tego regionu, z wieloma zabytkami sakralnymi. Biegnie od brzegów Zalewu Wiślanego na południowy wschód, zgodnie z przebiegiem rzeki Pasłęki, która w całości jest objęta ochroną ścisłą (stąd zresztą utrudniona dostępność i czasami brak możliwości przejazdu przez tereny leśne w jej otoczeniu). Południowy przebieg trasy dotyka Olsztynka, gdzie ślad odbija na wschód i północny wschód, aż do Świętej Lipki. Następnie trasa biegnie na powrót w kierunku północnego zachodu do Braniewa, gdzie w większości przebiega przez polne, szerokie szutry.
Wg Komoot nawierzchnia trasy wyląda następująco:
123 km nieutwardzona, 60,1 km żwir, 3,5 km bruk, 100 km utwardzony szuter, 136 km asfalt, 2 km brak danych
Mapa Warmii:
Źródło: https://www.regionyhistoryczne.exgeo.pl/
Mapa historyczna Warmii:
Autorstwa Popik - Praca własna, CC BY-SA 3.0, File:Warmia historyczna.png - Wikimedia Commons
Punktami wartymi zatrzymania na trasie są większe miejscowości i ciekawe miejsca:
Frombork - miasto leżące nad Zalewem Wiślanym, świetny punkt na rozpoczęcie trasy, z kilkoma punktami gastronomicznymi. Frombork to też bardzo bogata oferta zabytków historycznych, jak Zespół Katedralny, Szpital św. Ducha i Kanonie. Więcej o Fromborku na Frombork: Gród Naszej Pani – Szlak Świętej Warmii
Gładysze - warto tu zobaczyć ruiny pałacu Dohnów, w stylu baroku holenderskiego.
Opcjonalnie detour do Ełdyt Wielkich - najstarsza wieś parafialna na Warmii, z XIV-wiecznym kościołem pw. św. Marcina, przypuszczalnie najstarszym murowanym kościołem na Warmii. Więcej na EŁDYTY WIELKIE: Najstarsza wiejska parafia na Warmii – Szlak Świętej Warmii
Opcjonalnie detour do Nowego Kawkowa - możliwy przystanek w Żywym Muzeum Lawendy, a latem nawet udział w zbiorach, więcej na https://lawendowepole.pl/
Olsztynek - miasto na południowej granicy Warmii, przy rynku salon wystawowy i Dom Mrongowiusza, w centrum także zabytkowa wieża ciśnień, więcej o Olsztynku na OLSZTYNEK: Między Warmią a Mazurami – Szlak Świętej Warmii. Warto także odwiedzić Muzeum Etnograficzne - skansen, o którym więcej na https://muzeumolsztynek.pl/.
Swaderki - możliwość postoju i zjedzenia świeżej ryby przy łowisku
Kurki - wieś położona przy ujściu malowniczej rzeki Marózki do Łyny, jest tu kościół z XVIII wieku. Więcej na KURKI: Śladami świętego Jana Pawła II – Szlak Świętej Warmii.
Bałdy - historyczne Wrota Warmii, przez które przebiegał Trakt Biskupi z Warszawy do Lidzbarka Warmińskiego, więcej na Bałdy: Wrota Warmii – Szlak Świętej Warmii.
Święta Lipka - Sanktuarium Matki Boskiej, zwane także Częstochową Północy. Miejsce kultu i sporego ruchu pielgrzymkowego i turystycznego. Więcej na Święta Lipka: Częstochowa północy – Szlak Świętej Warmii.
Opcjonalnie detour do Reszla - miasto z wartym odwiedzenia zamkiem krzyżackim oraz bardzo ciekawym, historycznym układem urbanistycznym starówki, więcej na Reszel: Miasto spokojnego życia – Szlak Świętej Warmii.
Opcjonalnie detour do Lidzbarka Warmińskiego - dużego i malowniczego miasta będącego historyczną stolicą Warmii, w którym warto odwiedzić Zamek Biskupów Warmińskich, Kolegiatę św. Piotra i Pawła czy Oranżerię Krasickiego. Więcej o atrakcjach Lidzbarka na Lidzbark Warmiński: Historyczna Stolica Warmii – Szlak Świętej Warmii.
Braniewo - miasto niedaleko ujścia Pasłęki do Zalewu Wiślanego, zwane dumnie Atenami Północy. Więcej o Braniewie na Braniewo: Ateny północy – Szlak Świętej Warmii.
Zdjecia ze zwiadu @Beczos :
